Ferman Örneği

Belgenin Türü: Fermân
Belgenin Tarihi: Ramazan-ı Şerîf 1286
Belgenin Mahall-i Tahriri: Konstantiniyye

Belgenin Özeti: Padişahın buyruğu ile Efendizâde Mevlana Es-Seyyid Mustafa Tevfik Efendi’nin kadılık makamının en üst görev yeri olan Asitane-i İstanbul’a tayini ve daha önceki kadıya mucibince amel edilmesini bildirmektedir.

“Ekza”[1]
“Akdâ-yı kudâ-ti’l-müslimîn, evlâ-yi vülâti’l-muvahhi-dîn, ma’denü’l-fazlı ve’l-yakîn, rafi’-il i’la-i mürşid’üd-din, vâris-i ulûm’el-enbiyâ ve’l-mürselîn, el-muhtass bi-mezîdi inâyet’el-meliki’l-muîn”[2] İstanbul …. larından olup mecîdî nişân[3] ve ikinci rütbesini[4] hâiz ve hâmil olan Cebrail Abdurrahman Efendizâde Mevlana Es-Seyyid Mustafa Tevfik Efendi zîdet kaza ile[5] tevfi’ ref’i hümayunum vasıl olmayacak ma’lum ola ki sen ki Mevlana mûma ileyhsin sen akran ve emsalin beyninde gûne[6] hilm[7] ve fazl ile mütehallî ve mevsûf[8] olub ber vechle
sezâvâr-ı[9] inâyet sayeste-i mükerremet olduğuna mebni iş bu bin iki yüz seksen altı sene şehr-i nevâlil-ekremî gurresinde[10] zabt etmek üzre İstanbul nezaretinin uhdesine tevcîh ve ihsân kılınması husûsu bi’l-fiil şeyh’ül-islam ve müfti’il-en’am olub resm-i nişân-ı osmanî ile mecîd-i nişân ..nın birinci rütbelerini haiz ve hâmil olan ilm’ül-i’lâ’il-…efdalül füdelatil-müteverriîn tebvîb[11] el fazl ve’l yakîn hâce-i şehr-i yâranem Mevlana Hüseyin Ahmet Efendi edâmallahu teâla kuzâtı telhîs etmeleriyle mûcibince hakkında mezîd-i inayet hilye-i[12] şâhânem ve mezîd-i re’fet-i seniyye-i şahânem zuhûra gelub avâtıf-ı aliye-i mülûkâne ve avarif-i behiyye-i tacdârâneden[13] mevhîye efza-yı sünûh[14] ve sudûr olan emr-i hümâyûn-ı şevketmakrûn[15] şâhânem mukteza-yı münîfi üzre iş bu ferman-ı celîl’ül-unvan-ı padişâhânem ısdar ve i’ta oldı salife’z-zikr[16] İstanbul kazasına gurre-i merkumdan mütesarrıf olub icrâ-yı ahkâm-ı şerâit-i nebeviyyeye bezl makdur rastî mevfûr[17] eyleyesin.
“Tahrîr fî yevm’il-ışrîn min şehr-i Ramazan’ül-mübarek sene sitte semaniyye ve mieteyn ve elf”

1-Ekza: Kadı kelimesinin ef’al babında kullanımı, en bilgin, fıkıhta daha alim kişi. Fermanlarda kadılar için kullanılan elkab
2,3,4-Mecidiye (Mecidî) Nişanı: Sultan Abdülmecid Han’ın (1823-1861) 1851 de çıkardığı nişan, mecidî nişanı.Asıl adı mecidî nişanı olmasına rağmen halk arasında mecidiye nişanı adıyla anılmaktadır. Mecidiye nişanının beş rütbesi vardı. Birinci rütbesinden 50, ikinci rütbesinden 150, üçüncü rütbesinden 800, dördüncü rütbesinden 3000 ve beşinci rütbesinden 6000 adet basıldı. Yalnız birinci rütbenin murassaı (değerli taşlarla süslemesi) bulunmaktadır. Mecidiye nişanı ilmiye ve askeriye mensuplarından üstün hizmet ve muvaffakiyet gösterenlere verilirdi.Birinci ve ikinci rütbelerin sahiplerine nişanları, padişahın huzurunda takılırdı. Beratla verilen ve kullanılan mecidiye nişanı, kayd-ı hayat şartıyla verilir, nişan sahibinin ölümünde hazineye iade edilirdi.
5Zîdet kaza ile: Faziletleri ziyade olsun manasında kullanılan dua kısmı.
6Gûne: Gidiş, tarz, yol
7Hilm: Yumuşaklık, iyi huyluluk
8Mevsûf: Vasıflanmış, vasfolunmuş
9Sezâvâr: Münasib, Lâyık
10Gurre: Parlaklık. Her şeyin başlangıcı. Bu cihetle, kameri ayların ilk günlerine gurre-i şehr denilmiştir.
11-Tebvib: bablara ayırma, kısım kısım ayırma.
12Hilye: Güzel olan.
13Tâcdârâne: hükümdara layık ve şayeste olan
14Sünûh: akla ve hatıra gelme
15Şevketmakrun: Padişah’a âid sıfatlardandır.
16Salife’zikr: Beyan olunmuş ve adı geçmiş.
17Mevfûr: Çoğaltılmış, bol

Belgenin Orijinali:

Yazar Hakkında

E-Posta: st07230018@etu.edu.tr
7 Tane Yazı Yazdı

Yorum Yaz

Yazı ve Materyalleri Kaynak Göstermek Kaydıyla Kullanabilirsiniz © 2011-2014 aksitarih.com